In de voorbije jaren heeft Chemical Reaction gewerkt als deel van een brede coalitie van milieuorganisaties, medische organisaties, vakbonden, consumentenverenigingen, vrouwenorganisaties, internationale ontwikkelingsorganisaties en vooruitstrevende bedrijven. Meer dan tweehonderd duizend EU burgers bezochten de Chemical Reaction website om meer te weten te komen over de REACH hervormingen en haar doelstellingen om onze gezondheid en het milieu beter te beschermen tegen gevaarlijke chemische stoffen. Dankzij alle mensen die actie ondernamen en hun nationale regeringen aanschreven, hebben de EU Commissie en de leden van het Europese Parlement een sterke en innovatieve wet op de chemicaliën verdedigd.

De chemische industrie is er niet in geslaagd om REACH tegen te houden. Maar met de hulp van vooral de Duitse overheid en de Duitse leden van het Europees Parlement, hebben ze wel een aantal achterpoortjes in REACH gebouwd. Indien we niet opletten, kunnen deze in de komende jaren misbruikt worden om zeer gevaarlijke chemicaliën op de markt te houden, zelfs indien er veiligere alternartieven voorhanden zijn. We kunnen dit alleen voorkomen als we het Europees Agentschap voor Chemische stoffen (ECA) nauwgezet in de gaten houden en de revisieprocessen van REACH goed opvolgen. Met jou volgehouden interesse en steun, kan REACH groeien en sterk worden.

---

EINDELIJK! Na bijna negen jaar van debatten hebben het Europees Parlement en de Europese regeringen in december 2006 hun goedkeuring gegeven aan de nieuwe EU wet over de chemische stoffen. REACH zal van toepassing zijn op ongeveer 30.000 van de 100.000 chemicaliën die nu op de markt zijn. Het is een eerste, bescheiden stap naar een nieuwe en veiligere benadering van chemische stoffen. Een van de sterke punten is dat REACH bedrijven verplicht om veiligheidsdata te verschaffen voor chemicaliën die in grote volumes geproduceerd of ingevoerd worden in de EU. Bovendien moeten bedrijven chemische stoffen die zich opstapelen in het milieu of in het menselijk lichaam vervangen door veiligere alternatieven als die voorhanden zijn.

Voor de eerste maal , met het nieuwe REACH systeem, zal het publiek het recht hebben op informatie over de aanwezigheid van sommige erg gevaarlijke chemische stoffen in consumentenproducten. Tot nu toe konden bedrijven immers ongeveer elke chemische stof gebruiken in hun producten zonder dat ze daarover gezondheids- en veiligheidsinformatie moesten verschaffen. Met als gevolg dat gevaarlijke chemische stoffen enkel ad hoc van de markt geweerd werden als er weer eens een gezondheids- of milieuschandaal uitbrak.

Hoewel er nog veel werk aan de winkel is om de wet te versterken, geeft REACH ons de juiste richting aan. Het REACH kader zorgt dat het publiek recht heeft op informatie over gezondheids- en milieu-effecten van chemische stoffen (waarvan er veel in dagelijkse consumentenproducten zitten). Het zorgt ook dat de gevaarlijkste stoffen geleidelijk geëlimineerd moeten worden als er veiligere alternatieven voorhanden zijn (het Substitutie Principe).

REACH treedt in werking in juni 2007, maar het zal nog lang duren voor de EU burger de vruchten plukt van deze wetgeving. Het proces om de veiligheidsdata van chemische stoffen te verschaffen (registratie), moet pas voltooid zijn binnen elf jaar. Bovendien zijn belangrijke beslissingen uitgesteld tot de toekomstige herzieningen van de wet. Zo zal de EU bijvoorbeeld zes jaar wachten met de beslissing of chemische stoffen die de werking van hormonen imiteren (endocriene disruptors), ook vervangen moeten worden door veiligere alternatieven.

Jammer genoeg bevat de wet belangrijke achterpoortjes. Concessies verleend aan de chemische industrie, zorgen er voor dat bedrijven die volumes kleiner dan 10 ton per jaar importeren of produceren – zo’n 60% van de stoffen die onder de REACH wet vallen – niet onder de verplichting vallen om veiligheidsdata te verschaffen.

Bovendien laat REACH nog steeds toe dat vele chemicaliën die ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken - zoals kanker, geboortedefecten en schade aan het voortplantingsstelsel – nog steeds gebruikt worden in consumentenproducten. Zelfs indien veiligere alternatieven voor deze zorgwekkende stoffen voorhanden zijn, zullen er toch nog veel op de markt gebracht kunnen worden als de producent beweert dat de stof ‘adequaat beheersbaar’ is. Deze theorie van de ‘adequate beheersbaarheid’ en ‘veilige normen’ is fout en gevaarlijk. Het gaat voorbij aan het feit dat de effecten nog onvoldoende gekend zijn van bijvoorbeeld gecombineerde blootstelling aan meerdere stoffen tegelijk op de kwetsbare hormoonfuncties en op de eerste ontwikkelingen van kinderen. Medische organisaties, consumentengroepen en innovatieve bedrijven over heel Europa riepen op tot een wettelijke verplichting tot substitutie met veiligere alternatieven als minimummaatregel tegen gevaarlijke stoffen.

De achterpoortjes en de voorzieningen voor zelf-regulatie maken REACH erg kwetsbaar voor verdere manipulatie door de chemische industrie. Er blijven tal van mogelijkheden om hiervan gebruik te maken en de gevaarlijke stoffen op de markt te houden. Het nieuwe Europees Agentschap voor Chemische stoffen in Helsinki zal nauwgezet in de gaten moeten gehouden worden om te zorgen dat REACH overeind blijft. Zonder de nodige steun, zullen gevaarlijke chemische stoffen de natuur, onze huizen en onze eigen lichamen blijven vervuilen. Zonder de nodige steun zou REACH jammerlijk falen.

Daarom moeten we in de toekomst nauwgezet opletten hoe de wet in de praktijk omgezet worden er over waken dat de wet concrete resultaten oplevert. Jullie, als burgers en consumenten, moeten jullie stem laten horen en veilige producten en een propere natuur eisen. Milieuorganisaties en vele andere middenveldorganisaties zullen blijven actie voeren voor een gifvrije toekomst. Steun een organisatie in je eigen land die rond het thema chemische stoffen werkt...