Adnodd

Bwyd Go Iawn

Cludiant

Cynllunio

Datblygu Cynaliadwy

Egni

Gwastraff

Hinsawdd

Ymgyrchoedd eraill

Croeso i gatalog cyhoeddiadau ar-lein Cyfeillion y Ddaear Cymru. Bu Cyfeillion y Ddaear Cymru yn cyhoeddi gwybodaeth am yr amgylchedd ers 1984. Mae'r cyhoeddiadau'n amrywio o friffiau i adroddiadau technegol yn ogystal ag ymatebion i ymgynghoriadau Cynulliad Cenedlaethol Cymru.

Mae Cyfeillion y Ddaear Cymru yn cyhoeddi ei holl gyhoeddiadau ar gyfer y cyhoedd yn ddwyieithog. Fodd bynnag, fe all cyhoeddiadau a gynhyrchir ar gyfer cyrff eraill, ond y byddant ar gael i'r cyhoedd, fod yn uniaith Saesneg. Mae rhai cyhoeddiadau hyn ar gael yn uniaith Saesneg. Mae hyn yn unol â'r cynllun yr iaith Gymraeg yr ydym ar hyn o bryd yn ceisio cael cymeradwyaeth iddo gan Fwrdd yr Iaith Gymraeg.

Mae'r holl gyhoeddiadau i'w cael yn rhad ac am ddim. Gellir gweld ac argraffu cyhoeddiadau yn uniongyrchol. Chwiliwch am y côd PDF† sy'n dynodi cysylltiad i ffeil Adobe Acrobat.

Bwyd Go Iawn

Stop GM contamination
(PDF† format 190K) February 2005
Joint position by Friends of the Earth Cymru, GM Free Cymru, the Farmers' Union of Wales and the National Federation of Women's Institutes Wales, on "co-existence" between GM and non-GM crops.

Amgylchedd Lleol Cymru yn Rhydd o GM
(Fformat PDF† 165K) Gorffennaf 2003
Camau y gall Awdurdodau Lleol eu cymyd i gadw Cymru'n rhydd o GM. Dogfen wedi ei chynhyrchu ar y cyd gan Gyfeillion y Ddaear Cymru, Undeb Amaethwyr Cymru, GM Free Cymru a Ffederasiwn Genedlaethol Sefydliad y Merched - Cymru. Mae'r ddogfen yn disgrifio mesurau y gall Awdurdodau Lleol eu cymryd i gadw eu hardaloedd yn rhydd o GM, gan gynnwys drafft o benderfyniad ar gyfer y Cyngor.

Cynulliad Cenedlaethol Cymru a Chnydau GM
(PDF† Fformat 137K) Tachwedd 2002
Pum cam y mae'n rhaid i'r Cynulliad eu cymryd i gadw Cymru'n Rhydd o GM. Dogfen a gynhyrchwyd ar y cyd gan Gyfeillion y Ddaear Cymru, Undeb Amaethwyr Cymru, Cymru Rydd o GM a Ffederasiwn Cenedlaethol Sefydliad y Merched - Cymru. Mae'r brîff yma'n gosod her i'r Cynulliad i gymryd camau gwirioneddol i gadw Cymru'n Rhydd o GM.

Amgylchedd Cymru'n Rhydd o GM
(Fformat PDF† 165K) Medi 2002
Adolygiad o ymgyrch lwyddiannus Cyfeillion y Ddaear Cymru i'r Cynulliad Cenedlaethol fabwysiadu polisi yn cyfyngu plannu cnydau sydd wedi eu haddasu'n enetig yng Nghymru. Mae'r brîff yma'n cyflwyno cronoleg o ymgyrch Cyfeillion y Ddaear Cymru rhwng 1999 a 2002 ac yn gwneud argymhellion ar gyfer polisi'r Cynulliad yn y dyfodol.

Cynigion Comisiwn yr UE ar y Trothwyau ar gyfer Presenoldeb Damweiniol GMO Cymeradwyedig mewn Hadau
(Fformat PDF† 95K) Medi 2002
Brîff cryno o ymateb Cyfeillion y Ddaear Cymru i ymgynghoriad Cynulliad Cenedlaethol Cymru ar gynigion y Comisiwn Ewropeaidd i osod lefelau y gall hadau confensiynol gael eu gwenwyno gan organebau GM. Mae'r ymateb yn dadlau y byddai'r cynigion yn llesteirio ymdrechion y Cynulliad i hyrwyddo ffermio organig yng Nghymru ac yn arwain at lefelau annerbyniol o wenwyno GM yn yr amgylchedd a'r gadwyn fwyd. Mae'r ymateb yn galw ar y Cynulliad i gymryd safiad cryf yn erbyn y cynigion

Cludiant

Carbon Reduction in Wales: Transport
(National Assembly for Wales Consultation)
(PDF† format 222K) November 2007
Submission to the National Assembly for Wales Sustainability Committee inquiry into carbon reduction in Wales

Welsh Assembly Government Consultation - Intra-Wales Scheduled Air Services
(PDF† format 121K) June 2004
Details why an intra-Wales air service would offer only marginal and expensive time-saving for most coast-to-coast journeys when compared to upgraded and more frequent rail services.

Argymhelliad i ddeuoli'r A40 San Clêr-Hwlffordd
(Fformat PDF† 113K) Mai 2001
Yn cyflwyno achos economaidd ac amgylcheddol yn erbyn deuoli'r A40 San Clêr - Hwlffordd. Mae'r papur yn galw am well trafnidiaeth gyhoeddus integredig a mwy o ddefnydd o'r rheilffyrdd.

O Fôn i Fynwy
(Fformat PDF† 117K) Ionawr 2000
Strategaeth cludiant cynaladwy, intergeiddiedig a fforddadwy yn cysylltu gogledd, canolbarth a de Cymru. Mae'r adroddiad hwn yn beirniadu'r galw am fwy o adeiladu ffyrdd ac yn cynnig gwasanaeth rheilffordd cyflym fforddadwy, gwasanaeth bws 'high tec' a phecyn diogelu ffyrdd uwchraddedig cost effeithiol yn ei le.

Trafnidiaeth Cymru yn yr unfed ganrif ar hugain
(Fformat PDF† 94K) Mehefin 1999
Brîff dwy dudalen ar gyfeiriad polisi cludiant yng Nghymru yn y dyfodol.

Uwchraddio Ffyrdd - Cymorth neu rwystr i economiau ymylol Cymru?
(Fformat PDF† 103K) Mai 1998
Mae'r adroddiad, sy'n canolbwyntio ar Gymru, yn pwysleisio'r prif effeithiau economaidd negyddol all ddigwydd drwy uwchraddio ffyrdd. Awgrymir dewisiadau eraill i adeiladu ffyrdd newydd fel modd o gyflawni adfywiad economaidd mwy cynaladwy.

Cynllunio

Welsh Assembly Government consultation: Power of wellbeing
(PDF† format 39K) January 2006
States that the 'Power of Wellbeing' should be used to implement sustainable development and environmental justice for Wales, with a clear definition and guidance on the use of the power.

Welsh Assembly Government consultation: Local Development Plan Manual
(PDF† format 79K) October 2005
Criticises the poor understanding of participation presented, and the failure to ensure that local development plans are built on participation and sustainable development principles.

Welsh Assembly Government consultation: TAN 1 Joint Housing Land Availability Studies
(PDF† format 49K) October 2005
Response to the consultation on TAN 1 Joint Housing Land Availability Studies

Welsh Assembly Government consultation: TAN 2 Planning and affordable housing
(PDF† format 39K) October 2005
Emphasises the need for community involvement and sustainable homes.

Welsh Assembly Government consultation: Plan Rationalisation
(PDF† format 49K) September 2005
Recommends that sustainable development and environmental justice should be at the heart of the local planning system.

Welsh Assembly Government consultation: The Local Development Plan Regulations
(PDF† format 56K) May 2005
Stresses the need to ensure participation is at the heart of the planning system.

National Assembly for Wales consultation "The Wales Spatial Plan"
(PDF† format 169K) January 2004
Response to the Welsh Assembly Government consultation on a Spatial Plan for Wales: People, Places, Futures.

Cyfiawnder Cynllunio i Gymru
(Fformat PDF† 133K) Medi 2002
Mae'r brîff yn dadlau bod y system gynllunio yng Nghymru yn annheg oherwydd bod gan ddatblygwyr hawl apelio a wrthodir i drigolion lleol a gwrthwynebwyr eraill. Mae'r brîff yn cyflwyno achos am hawl apelio cyfyngedig i 'drydydd person' ac yn awgrymu sut y gallai hyn gael ei gyflawni heb oedi mawr yn y system gynllunio.

National Assembly for Wales consultation "Planning: delivering for Wales"
(PDF† format) April 2002
Friends of the Earth Cymru's response to the National Assembly's consultation on the future of planning in Wales

Datblygu Cynaliadwy

Cynnal Sbin
(Fformat PDF† - 370K) Hydref 2004
Dyma asesiad ar brif-ffrydio datblygiad cynaliadwy gan Lywodraeth Cynulliad Cymru ac awdurdodau lleol yng Nghymru. Mae'n cyflwyno dealltwrieath Cynulliad Cymru o'i dyletswydd i hyrwyddo datblygu cynaliadwy, a beth sydd wedi digwydd hyd yn hyn. Un casgliad o'r adrodd yw'r broblem o ddeall yr hyn a olygir gan datblygu cynaliadwy

Egni

Pylons and Power (summary)
(PDF† format 100K) September 2011
Underground electricity connections can be far cheaper than suggested by National Grid. This would mean we can support the placing underground of much or all electricity transmission works to proposed wind farms in rural Wales.

Pylons and Power (full report)
(PDF† format 119K) September 2011
Underground electricity connections can be far cheaper than suggested by National Grid. This would mean we can support the placing underground of much or all electricity transmission works to proposed wind farms in rural Wales.

Wind Power: 20 Myths Blown Away
(PDF† format 191K) May 2008
Tackling the myths blocking development of this clean source of energy in Wales

Morglawdd dros yr hafren
(PDF† format 656K) September 2007
There are cheaper and less environmentally damaging ways to generate power from the Severn Estuary than a tidal barrage

Evidence to the Welsh Affairs Committee Inquiry into Energy in Wales
(PDF† format 214K) March 2006
Response to review of energy provision and needs in Wales, stressing importance of addressing climate change through renewable energy and energy efficiency

Welsh Assembly Government Consultation - Energy Route Map
(PDF† format 61K) November 2005
Response to the Welsh Assembly Government's consultation document.

Welsh Assembly Government Consultation - TAN 8: Renewable Energy
(PDF† format 49K) July 2004
Response to the Welsh Assembly Government's draft Technical Advice Note (TAN) on renewable energy.

Welsh Assembly Government Consultation - Energy Saving Wales, Energy Efficiency Action Plan
(PDF† format 114K) June 2004
Includes nine recommendations, such as setting explicit energy saving targets and providing significantly more funding to achieve these targets.

Morglawdd Hafren neu morlynnoedd llanw?
(Fformat PDF† 64K) Ionawr 2004
Mae'r papur brîff hwn yn cymharu cynllun Morglawdd Hafren gyda thechnoleg cynhyrchu trydan newydd a elwir yn forlynnoedd llanw, y gellir hefyd eu hadeiladu ym Moryd Hafren. Dengys yr astudiaeth y byddai'r morlynnoedd, o ran cost trydan, faint o drydan a gynhyrchir, effeithiau ar yr amgylchedd a'r rhan fwyaf o ystyriaethau eraill, yn well dewis o lawer na'r Morglawdd.

Response to the Economic Development Committee Report on the review of energy policy in Wales Part 2: Energy Efficiency
(PDF† format 128K) February 2003
Calls on the Assembly to set high energy efficiency targets for Wales, to lead directly to a reduction in fossil fuel consumption and greenhouse gas emissions

Public attitudes to wind energy in Wales
(PDF† format 151K) September 2002
71% of people in Wales would support a doubling of the current number of onshore wind turbines in Wales. 87% favoured offshore wind turbines rather than new nuclear power stations.

National Assembly for Wales consultation on renewable energy
(PDF† format 108K) July 2002
Calls on the National Assembly to set a target of 30 per cent of current Welsh electricity demand to be met with renewables by 2010.

National Assembly for Wales National Economic Development Strategy
(PDF† format) November 2001
Calls for high onshore and offshore renewable energy targets, and argues that investment in renewable energy would have economic and environmental benefits.

Gwastraff

Dim-gwastraff yng Nghymru - o waredu gwastraff i'r economi dim-gwastraff
(Fformat PDF†) Rhagfyr 2003
Mae'r papur brîff hwn yn archwilio effeithiau ein cymdeithas taflu-ffwrdd. Mae'n dadlau'r achos dros weithredu ar bob lefel fel bod Cymru'n dod yn wlad dim-gwastraff.

Response to the National Assembly for Wales consultation Managing Waste Sustainably
(PDF† format 89K) October 2001
Argues for greatly increased recycling and composting targets, and calls on the Assembly to resist the building of incinerators in Wales.

Independent investigation - Nantygwyddon Landfill Site
(PDF† format 306K) 2001
Supplementary written evidence to the National Assembly for Wales' investigation into the Nantygwyddon landfill, Rhondda, south Wales. Written by Alan Watson. 

Hinsawdd

Mynd i'r afael newid hinsawdd ar y lefel leol
(Fformat PDF† 372K) Rhagfyr 2005
Rôl cynlluniau datblygu lleol mewn lleihau allyriadau datblygiadau newydd yng Ngh

Welsh Assembly Government Consultation: Environment Strategy
(PDF† format 38K) October 2005
Friends of the Earth Cymru's response to the proposed Environment Strategy for Wales, presenting the case for setting targets for climate change.

Newid Hinsawdd: Trosolowg
(Fformat PDF† 119K) Gorffenaf 2005
Mae tystiolaeth wyddonol gref erbyn hyn bod y newidiadau hinsawdd yn ganlyniad i weithgaredd dynol. Ein dibyniaeth ar danwyddau ffosil - glo, olew a nwy - i ddarparu gwres, trydan, pwer cludiant a gofynion ynni eraill yw'r prif achos.

Y llanw'n codi: effaith newid hinsawdd
(Fformat PDF† 110K) Gorffenaf 2005
Trosolowg o effeithiau newid hinsawdd megis llifogydd.

Colli ein cynefinoedd i newid hinsawdd
(Fformat PDF† 117K) Gorffenaf 2005
Mae cynefinoedd yn Nghymru yn diflannu oherwydd newidiadau yn ein hinsawdd.

Chwyldro ynni newydd
(Fformat PDF† 118K) Gorffenaf 2005
Systemau ynni adnewddadwy newydd i Gymru fan gynnwys morlynoedd llanw a tyrbinau tanddwr.

Ynni adnewyddadwy nid pwer niwclear
(PDF† format 118K) Gorffenaf 2005
Mae'r diwydiant niwclear wedi bod yn gweithredu ers tua 50 mlynedd ac eto nid oes ffordd argyhoeddiadol o storio gwastraff ymbelydrol hir dymor yn ddiogel. Byddai'r gwastraff hwn yn parhau'n beryglus iawn am ddegau o filoedd o flynyddoedd.

Ffordd i ddistryw hinsawdd
(Fformat PDF† 120K) Gorffenaf 2005
Mae adeiladu ffyrdd newydd mawr yn arwain at gynnydd mewn traffig sy'n arwain at ragor o allyriadau carbon deuocsid (CO) - y prif nwy sy'n gyfrifol am gynhesu byd-eang. Mae mwy o draffig hefyd yn golygu mwy o alw am olew, mwy o lygredd aer a dirywiad mewn iechyd, diogelwch ar y ffyrdd a lefelau ffitrwydd oedolion a phlant.

Helynt Hinsawdd: Agweddau at Newid Hinsawdd a Ffermydd Gwynt yng Nghymru
(Fformat PDF† 615K) Medi 2004
Cynhaliodd Cyngor Defnyddwyr Cymru a Chyfeillion y Ddaear Cymru arolwg Cymru-gyfan ym Mawrth 2004, a ran gyllidwyd gan Gyngor Cefn Gwlad Cymru. Dengys y canlyniadau fod y rhan fwyaf o bobl yn credo for pobl yn cyfrannu at newid hinsawdd. Yr achos newid hinsawdd a ddynodwyd y rhan fwyaf o bobl oedd llosgi tanwyddau ffosil. Roedd bron hanner y sampl yn cefnogi ffermydd gwynt.

Mae newid hinsawdd yn rhywbeth go iawn, cefnogwch ynni gwynt
(Fformat PDF† 70K) Medi 2004
Dyma egluriad gan Cyfeillion y Ddaear Cymru o'r broblem o newid hinsawdd, ac felly yr angen i newid i ffynonellau ynni adnewyddadwy, ac yn arbennig, ffermydd gwynt. Mae cynnig fferm wynt Scarweather Sands yn bwsyig iawn yng Nghymru er mwyn cynhyrchu fwy o drydan o ffynonellau adnewyddadwy.

Fferm wynt fôr Scarweather Sands - Cydbwyso'r ddadl
(Fformat PDF† 93K) Gorffennaf 2003
Taflen yn esbonio manteision y fferm wynt wedi ei awgrymmu ar gyfer Bae Abertawe, ac yn ymateb i ofidiau sydd wedi eu mynegi gan rai trigolion lleol ynglyn a'r datblygiad.

Rhwystro Cynhesu Byd-eang
(Fformat PDF†) Gorffennaf 2002
Brîff i Aelodau'r Cynulliad yn amlinellu sut y gall Cymru ddatblygu diwydiant ynni adnewyddadwy o fewn y wlad. Mae'r brîff yn cynnwys targedau a argymhellir ar gyfer ystod o dechnolegau adnewyddadwy.

Newid Hinsawdd Effeithiau posibl ar Gymru
(Fformat PDF†) Tachwedd 1997
Mae'r adroddiad yn dangos y gall newid hinsawdd gael effaith sylweddol ar fywyd yng Nghymru. Yn seiliedig ar ymchwil y Llywodraeth ac ymchwil ryngwladol, daw i'r casgliad y gallai yr amhariad gaiff ei ddarogan i hinsawdd gael patrymau tywydd mwy eithafol a newidiol fyddai'n cael effaith niweidiol ar weithgarwch economaidd, yr amgylchedd naturiol a iechyd.

Ymgyrchoedd Eraill

Environment Strategy: Further Evidence
(PDF† format - 70K) November 2005
Further evidence on the issues raised by the Environment Strategy in addition to climate change, including waste, resource management, transport, polluter pays principle and environmental justice.

GATS yng Nghymru
(Fformat PDF† - 143K) Ebrill 2004
Mae'r papur brîff hwn yn edrych ar effeithiau posib Cytundeb Cyffredinol ar Fasnach mewn Gwasanaethau (GATS) Sefydliad Masnach y Byd ar Gymru. Daw'r i'r casgliad y gallai'r cytundeb gyfyngu'n fawr rymoedd Cynulliad Cymru i lywodraethu er budd y cyhoedd pan allai ei weithredoedd wrthdaro gyda buddiannau busnesau mawr.

Olew y Sea Empress ar arfordir Penfro ar y trydydd pen blwydd y colli olew
(Fformat PDF†) Chwefor 1999
Mae'r adroddiad hwn yn disgrifio arolwg o arfordir Sir Benfro yn nodi arsylwadau ar olew gwaddod y Sea Empress. Adroddiad i Gyfeillion y Ddaear Cymru gan Tîm Deere-Jones.