Gallai pwerau newydd y cynulliad roi'r hawl i bobl a'r amgylchedd gael dyfodol iach

09 Mawrth 2011

Mae hawliau amgylcheddol, lleihau allyriadau nwy tŷ gwydr a chartrefi cynnes yn gonglfeini 'Maniffesto ar gyfer Cymru wyrddach' Cyfeillion y Ddaear Cymru [1], sydd i'w lansio Ddydd Gwener 11 Mawrth [2].

Dywedodd Gordon James, Cyfarwyddwr Cyfeillion y Ddaear Cymru:

"Mae 'Maniffesto ar gyfer Cymru wyrddach' Cyfeillion y Ddaear Cymru yn amlinellu agenda realistig ar gyfer y Llywodraeth Cynulliad nesaf a fyddai'n ysbrydoli atebion ac yn cynnig gweledigaeth o ddyfodol cadarnhaol.

"Gallai Deddf Hawliau Amgylcheddol amddiffyn pobl Port Talbot rhag llygredd aer peryglus, a gwarchod cymunedau yn y Cymoedd rhag rhagor o byllau glo brig ar garreg eu drws. Gallai hefyd ddiogelu ein safleoedd bywyd gwyllt gorau, gan nad yw hyn yn cael ei wneud ar hyn o bryd gan ddeddfau o Ewrop a Llundain.

"Mae datblygu cynaliadwy i fod wrth galon polisi ar gyfer Llywodraeth y Cynulliad. Ond yn gyfreithiol, nid yw hyn yn golygu dim mwy na gwneud hi'n ddyletswydd ar weinidogion i siarad am y mater. Byddai Deddf Hawliau Amgylcheddol yn gwneud yn siŵr na fyddai unrhyw benderfyniad a wneir gan Lywodraeth y Cynulliad, nac awdurdodau cyhoeddus eraill yng Nghymru, yn gallu torri ar hawliau pobl yng Nghymru i fyw mewn amgylchedd iach.

"Arweiniodd Llywodraeth y Cynulliad y byd wrth ymrwymo i leihau allyriadau nwy tŷ gwydr gan 3 y cant bob blwyddyn.  Ond nawr, wrth i ragor o wledydd ddilyn ein hesiampl, dengys y dystiolaeth wyddonol bod angen toriadau gan 9 y cant er mwyn osgoi newid hinsawdd peryglus. Dyma ddylai fod y targed newydd yma yng Nghymru, ac rydym angen polisïau a gweithredu a fydd yn cyflawni hyn.

"Mae tai yn cynhyrchu tua un rhan o bump o allyriadau nwy tŷ gwydr Cymru, ac mae tlodi tanwydd yn fwrn ar un o bob pedwar cartref.

"Dylai deddfwriaeth newydd sicrhau safonau gofynnol ar gyfer effeithlonrwydd ynni ym mhob cartref. Dylai  o leiaf 400,000 o gartrefi yng Nghymru gael eu hadnewyddu er mwyn torri eu hallyriadau carbon gan 60 y cant dros y 10 mlynedd nesaf - gan leihau biliau tanwydd, creu swyddi lleol newydd, gwella iechyd a thorri allyriadau carbon."

 "Mae'r pwerau newydd, a phedwerydd tymor Cynulliad Cenedlaethol Cymru, yn gyfle ardderchog i gyflawni polisïau amgylcheddol uchelgeisiol sy'n gweithio er budd pobl a'r amgylchedd - a chynorthwyo Cymru i elwa o'r economi werdd sy'n tyfu'n gyflym."

Nodiadau