Trafnidiaeth

Trafnidiaeth ffyrdd sy'n gyfrifol am 12 y cant o gyfanswm allyriadau nwy tŷ gwydr Cymru. Er mwyn lleihau ein hallyriadau, rhaid i ni newid y ffordd yr ydym yn teithio, gwella effeithlonrwydd tanwydd a datblygu cerbydau carbon isel.

Fodd bynnag, bydd datblygu system drafnidiaeth fwy cynaliadwy yn gwneud mwy na dim ond cynorthwyo i fynd i'r afael â newid hinsawdd. Bydd lleihau defnydd ar y car hefyd yn lleihau tagfeydd sy'n niweidio'r economi, yn cynorthwyo i adfer ansawdd aer iach, gwella diogelwch ar y ffyrdd ac yn annog cymunedau cryfach.

Lleihau'r angen

Mae lleihau'r angen i deithio yn y lle cyntaf yr un mor bwysig â chael ceir oddi ar y ffyrdd.  Rhaid i gynllunio defnydd tir ddod â lle yr ydym yn byw, yn gweithio ac yn siopa yn agosach i'w gilydd, a sicrhau eu bod yn cael eu gwasanaethu'n dda gan drafnidiaeth gyhoeddus.

Byddai gwarchod gwasanaethau gwledig, annog tele-weithio a chynadledda fideo, a phrynu mwy o gynnyrch lleol yn sicrhau gostyngiadau sylweddol mewn allyriadau trafnidiaeth.  Bydd yr holl gamau hyn yn cynorthwyo i greu cymunedau ac economïau lleol cryf hefyd.

Trafnidiaeth gyhoeddus

Rhaid i wariant y Llywodraeth ffafrio teithio cynaliadwy dros adeiladu ffyrdd, gan fod angen i drafnidiaeth gyhoeddus fod yn fynych a fforddiadwy os yw i'n perswadio ni i adael ein ceir adref.

Mae gwella trafnidiaeth gyhoeddus yn golygu cael system sy'n deg i bawb, gan y bydd yn helpu'r rheiny sydd heb gar i deithio i'r cyfleusterau a'r gwasanaethau y maent eu hangen.  Mae perchnogaeth car wedi ei gysylltu'n agos i incwm - dim ond 48 y cant o'r un rhan o bump cartref tlotaf sy'n berchen ar gar, o gymharu â 90 y cant o berchnogaeth car yn yr un rhan o bump cyfoethocaf.

Mae symud cludiant oddi ar y ffyrdd i reilffyrdd ac ar y môr hefyd yn hollbwysig.  Caiff dros 60 y cant o lwythi ei gludo ar ffyrdd, gan ychwanegu'n fawr at y tagfeydd, llygredd ac allyriadau carbon.

Effeithlonrwydd tanwydd

Ni fydd ceir yn diflannu'n gyfan gwbl - maent yn hanfodol ar gyfer nifer ohonom, ac maent yn cynnig manteision i'n ffyrdd o fyw ac i'n cymdeithas. Felly, pam fyddwn yn gyrru, mae angen i'n ceir fod mor effeithlon â phosibl. Gyda phrisiau tanwydd yn cynyddu'n gyson, bydd hyn yn arbed arian i ni hefyd.

Gall gwella effeithlonrwydd tanwydd peiriannau ceir confensiynol a cheir rhannol drydanol hefyd dorri allyriadau gan 20-30 y cant.  Mae ceir sy'n gwbl drydanol yn defnyddio dim ond tua un rhan o bump o ynni peiriannau petrol a disel heddiw.

Golyga'r angen brys i dorri allyriadau newid hinsawdd bod angen codiadau parhaus mewn trethi tanwydd, a dylid buddsoddi'r refeniw mewn torri costau trafnidiaeth gyhoeddus a gwella cyfleusterau cerdded a beicio.

Llesol i'r economi

Bydd economi Cymru yn elwa o bolisïau lleihau traffig a thagfeydd.  Mae cyfleoedd ardderchog hefyd ar gyfer economi Cymru ym maes datblygu a chynhyrchu cerbydau trydan, a'r ffynonellau ynni adnewyddadwy sydd eu hangen i'w pweru.

Mae Stevens Vehicles yn Port Talbot a Connaught Engineering yn Llanelli eisoes yn datblygu cerbydau a thechnoleg trydan, ac mae arbenigedd yn datblygu'n gyflym yng Nghymru o ran cynhyrchu a defnyddio hydrogen a thanwyddau adnewyddadwy ar gyfer trafnidiaeth.

Gall ceisio system drafnidiaeth gyhoeddus fwy cynaliadwy a thechnoleg wyrddach roi Cymru ar flaen y gad ym maes yr economi werdd yn fyd-eang.